(tekenen van) Dementie en de verkoop van een woning: wie mag beslissen?
Een woning verkopen is een belangrijke juridische én financiële beslissing. Maar wat gebeurt er wanneer de eigenaar door (tekenen van) dementie niet meer goed in staat is om de gevolgen van die beslissing te overzien?
Dit is een vraag die regelmatig voorkomt en veel onzekerheid oproept bij familieleden. Het antwoord is niet altijd eenvoudig, omdat iedere situatie anders is.
Dementie betekent niet automatisch handelingsonbekwaam
Veel mensen denken dat iemand met dementie geen woning meer mag verkopen. Dat is een misverstand.
Iemand met dementie kan nog steeds wilsbekwaam zijn voor een bepaalde beslissing. De diagnose dementie alleen bepaalt dus niet of iemand een woning mag verkopen.
Wilsbekwaamheid is bepalend
Bij de verkoop van een woning kijkt de notaris of de verkoper de gevolgen van de verkoop kan overzien. Wanneer daar twijfel over bestaat, zal de notaris extra onderzoek doen.
Soms wordt een arts of een andere deskundige gevraagd om de wilsbekwaamheid te beoordelen. Pas wanneer voldoende vaststaat dat de eigenaar zijn beslissing niet meer zelfstandig kan nemen, kan de verkoop niet op de gebruikelijke wijze plaatsvinden.
Wat als iemand niet meer zelf kan beslissen?
Wanneer een eigenaar niet meer wilsbekwaam is, kan een woning meestal alleen worden verkocht door iemand die daarvoor wettelijk bevoegd is.
Dat kan bijvoorbeeld zijn:
een gevolmachtigde op basis van een notariële levenstestament of volmacht;
een door de rechtbank benoemde bewindvoerder;
Afhankelijk van de situatie kan bovendien toestemming van de kantonrechter nodig zijn voordat de woning mag worden verkocht.
Kinderen mogen niet automatisch verkopen
Een veelvoorkomend misverstand is dat kinderen namens hun ouders een woning mogen verkopen. Dat is niet het geval. Ook wanneer kinderen intensief voor hun ouders zorgen of financieel betrokken zijn, zijn zij niet automatisch bevoegd om namens hun ouders een koopovereenkomst te sluiten. Daarvoor is een geldige volmacht of een wettelijke vertegenwoordiging nodig.
Regel zaken op tijd
Juist omdat dementie zich vaak geleidelijk ontwikkelt, is het verstandig om belangrijke zaken tijdig te regelen.
Met een notarieel levenstestament kan iemand vastleggen wie later financiële beslissingen mag nemen wanneer dat zelf niet meer mogelijk is. Daarmee kunnen veel praktische en juridische problemen worden voorkomen.
Een zorgvuldige begeleiding is essentieel
Bij de verkoop van een woning waarbij dementie een rol speelt, is zorgvuldigheid belangrijker dan snelheid.
Makelaar, notaris, familie en eventuele vertegenwoordigers moeten samen zorgen voor een verkoop die juridisch correct verloopt én recht doet aan de belangen van de eigenaar.
Bij Makelaardij Middelbrink begeleiden wij dergelijke trajecten met de nodige aandacht en discretie. Wij signaleren tijdig wanneer aanvullende stappen nodig zijn en werken daarbij nauw samen met notarissen en andere betrokken professionals.
Zo zorgen we ervoor dat de verkoop zorgvuldig, transparant en volgens de wettelijke regels verloopt.
Heeft u vragen over de verkoop van een woning waarbij dementie, bewind of een volmacht een rol speelt? Wij denken graag met u mee en begeleiden u stap voor stap door het proces.